1Trong một vương quốc nơi tiếng nhạc vang lên mỗi sáng và cờ bay trên từng ngọn tháp, có một vị Hoàng Đế yêu quần áo hơn tất cả mọi thứ trên đời. Ông có áo nhung mười hai màu sắc, bảy đôi dép thêu hoa, và một chiếc mũ vải vàng nhỏ xinh luôn được đội lệch một bên. Cứ mỗi giờ, ông lại ghé đến tủ quần áo để ngắm nghía bản thân trong chiếc gương dài.
2Một sáng mùa thu, hai người lạ mặt xuất hiện trước cổng cung điện. "Thưa Bệ Hạ," họ cúi chào thật sâu, "chúng tôi là những thợ dệt tài ba nhất thế gian. Chúng tôi có thể dệt nên một thứ vải kỳ diệu đến mức trở nên hoàn toàn vô hình với bất kỳ ai ngu ngốc hoặc không xứng đáng với chức vụ của mình." Đôi mắt Hoàng Đế mở to. "Thử tưởng tượng một chiếc áo khoác may từ thứ vải ấy!" ông nghĩ bụng. "Ta có thể nhận ra ngay ai trong triều đình là người thông minh và ai thì không!" Ông vỗ tay và lập tức ra lệnh cho họ bắt đầu.
3Nhiều ngày trôi qua. Hoàng Đế sai vị quan đại thần tin cậy nhất đến kiểm tra tiến độ. Vị quan già nhìn chăm chú vào khung cửi. Ông không thấy gì cả — tuyệt nhiên không có gì — chỉ là những khung gỗ trơ trụi và khoảng không trống rỗng. Tim ông đập thình thịch. "Chẳng lẽ ta ngu ngốc?" ông hoảng sợ tự hỏi. "Chẳng lẽ ta không xứng đáng?" Ông không dám nói lên sự thật dù chỉ một lời.
4"Ôi, thật tuyệt vời!" ông về tâu với Hoàng Đế. "Màu sắc! Hoa văn! Xuất sắc lắm!" Hoàng Đế lại sai một vị cố vấn khác đến, rồi lại một người nữa. Ai cũng không thấy gì. Ai cũng không nói lên sự thật, và tất cả đều trở về tâu rằng tấm vải là thứ đẹp nhất mà họ từng được nhìn thấy.
5Hai tên thợ dệt giả vờ cắt, ghim và may bằng những chiếc kéo chỉ cắt không khí. Vào sáng ngày diễu hành, họ giơ cao đôi bàn tay trống không.
6"Bộ y phục của Bệ Hạ đã hoàn thành!" Họ mặc cho ông chỉ với bộ đồ lót màu kem vốn có, và ông đứng trước gương gật đầu trang trọng. Tất cả triều thần trong phòng đều vỗ tay và reo lên: "Đường may! Màu sắc! Tuyệt vời! Chưa có gì từng hợp với Bệ Hạ đến thế!"
7Rồi, từ đâu đó gần đài phun nước, một giọng nói trẻ thơ trong vắt cất lên. "Nhưng Hoàng Đế chẳng mặc quần áo gì cả!" Một đứa trẻ khoảng bảy tuổi đứng ở phía trước đám đông — khuôn mặt có những chấm tàn nhang, đôi mắt nâu to tròn chớp chớp bình thản, một chiếc áo khoác màu vàng mù tạt cài khuy kín tới cổ để chống rét. Giọng nói không có chút ác ý, chỉ là sự thật thà đơn giản, như cách một đứa trẻ nói rằng bầu trời màu xanh hay mưa thì ướt.
8Một khoảnh khắc im lặng bao trùm tất cả. Rồi ai đó trong đám đông thì thầm: "Đứa trẻ nói đúng." Rồi một giọng khác: "Quả thật là vậy." Và chầm chậm, như hòn đá rơi xuống mặt nước lặng yên, sự thật lan ra qua từng người đứng đó, cho đến khi cả đám đông đều xì xào cùng một điều thật thà và nhỏ nhẹ ấy.
9Sau cùng, ông nhìn về phía đứa trẻ bên đài phun nước, và đứa trẻ chỉ lặng lẽ nhìn lại.
10Hoàng Đế vuông vai, ngẩng cao đầu, và bước đi — chậm rãi, với phong thái đĩnh đạc — suốt con đường trở về cung điện.
